Savaştan kaçan Suriyeliler, sigortasız olarak tekstil atölyelerinde çalıştırılıyor

İçsavaştan kaçarak Türkiye’ye gelen Suriyeli sığınmacılar yeni bir ‘işgücü’ yarattı.İstanbul’da çadırlarda kalan Suriyeliler özellikle tekstil atölyelerinde sigortasız ve ağır şartlarda çalıştırılıyor. Kendilerini Suriyeli gibi tanıtan bazı Türk vatandaşları da çadırlarda kalıp yardım topluyor.

SURİYE’den Türkiye’ye gelen sığınmacılar, yeni bir ekonomik olgu yarattı. İstanbul’da mahalle aralarına kurulan çadırlarda kalan Suriyeliler, ayda 700-800 liraya veya gündelik bedelle 25-30 liraya başta tekstil olmak üzere pek çok sektörde sigortasız ve hiçbir sosyal hak tanınmadan çalıştırılıyor. Üstelik yaş sınırı da yok. Gaziantep ve Hatay başta olmak üzere Türkiye’nin bazı illerinden İstanbula gelen Türklerin de Suriyeli görünümü altında iş aradığı ya da yardım toplamaya çalıştığı da görülüyor..

DÜKKÂNLAR DA KALANLAR VAR

İstanbul’un birçok bölgesinde boş araziler ve parklara kurdukları çadırlarda kalan insanlar, çevredeki vatandaşların getirdikleri yardımlarla hayatlarını sürdürüyor.  İstanbul Şirinevler’de birkaç bölgeye yayılan sığınmacılarla konuştuğumuzda neredeyse hepsi iş aradığını ya da yardım beklediğini söylüyor. Söz konusu bölgede ev kiralayan Suriyeliler de bulunuyor. Ev bulamayanlar ise bazı dükkânlara yerleşmiş durumda. Çevredeki esnaf ve yaşayan vatandaşlar ise durumdan rahatsız olduklarını dile getiriyor. Suriye’den gelenlerin genellikle evlere yerleştiğini, çadırlarda kalan Suriyeli sayısının ise az sayıda olduğunu söylüyor. Bölgeye Suriye’den gelenler genellikle tekstil atölyelerinde 750-800 lira aylık ücretle çalışıyor. Atölyeler dışında pastanede çalışan da var, oto yıkama servislerinde çalışanlar da. Pastanede çalışan Suriyeli genç, çok az Türkçe biliyor. Bakışlardan rahatsız oluyor. Pastane sahibine bu gencin nereli olduğunu sorduğumuzda ise Suriyeli olduğunu söylemek istemiyor. Kaçak olarak çalışan genç aylık 700 lira maaş alıyor.Yine aynı bölgede oto yıkamada çalışan Suriyeliler var. Ancak onlar da çekilen fotoğraflardan rahatsız oluyorlar.

ÇOCUK İŞÇİLER ÇALIŞTIRILIYOR

Şirinevler’de faaliyet gösteren ismini vermek istemeyen bir tekstil atölyesi sahibi, onlarca Suriyeli’nin atölyelerde çalıştığını ifade ediyor. Bazılarına günlük ücret bazılarına da aylık veriliyor. Yaşları küçük olan çalışanlara günlük 25 lira ücret ödendiğini söyleyen işletmeci, “Ben küçük bir işletmeyim. Kaçak işçi çalıştırmanın büyük cezası da var. O yüzden Suriyeli çalıştırmıyorum. Ancak bir çok işletmede Suriyeliler var. Küçük yaşta çokçuklar da çalıştırılıyor. Az ücret verildiği için işletme sahipleri bu yola başvuruyor. Suriyeliler de iş bulamadıkları için ağır şartlarda çalıştırılmayı kabul ediyor” diyor. Çadırların kurulduğu bölgede hizmet veren bir bakkal ise çadırlarda kalanların Suriyeli olmadığını iddia ediyor. Çadırlarda kalanların, birçok vatandaşı kandırdığını anlatan bakkal, “Bölgenin vatandışını rahatsız ediyorlar. Duyarlı vatandaşlarımız da bu insanlara yardımlarda bulunuyor. Yemek, kıyafet ve battaniye gibi ürünler getiriyorlar. Ancak bu insanlar Gaziantep ve Hatay’dan geliyor” ifadelerini kullanıyor. Bakkal, yapılan yardımları beğenmeyip çöpe atanları gördüğünü de iddia ediyor.

Kalanlara battaniye yardımı yapılıyor

ÇADIRLARIN kurulduğu bölgeye yaptığımız ziyaret sırasında bir vatandaş minibüsüne yüklediği 20-25 battaniyeyi çadırlarda kalan sığınmacılara veriyor. Yaptığı yardımın yeterli olmayacağını söyleyen vatandaş, “Yaklaşık bir ay önce iki aile buraya geldi. Bir çadır kurdu. Ancak gün geçtikçe sayı artmaya başladı. Yaptığımız yardımlar artık yeterli olmuyor. Yetkililerin bir an önce duruma el atması gerekiyor” diyor.

İşçileri çadırların arasında seçtiler

6 ay önce Suriye’deki savaştan dolayı Gaziantep’e kaçtığını söyleyen bir Suriyeli, iki kardeşinin uzun süredir cezaevinde olduğunu ve hiçbir haber alamadıklarını belirtiyor. Suriyeli, “Gaziantep’te kalacak yer ve iş bulamadık. İstanbul’a gelmeye karar verdik. Kız kardeşim şu anda bir tekstil atölyesinde 700 lira maaşla çalışıyor. Tekstil atölyesinin sahibi çadırların bulunduğu yere gelip burada kalanları çalışacakları yere götürdü. Bir çoğumuz da bu duruma razı olmak zorunda kaldık” dedi.

Erkek Suriyeliler inşaatlarda çalışıyor

BÖLGEYE gelen Suriyeliler genellikle tekstil atölyelerinde çalıştırılıyor. Dikiş yapmayı ve dikiş makinesi kullanmayı bilen kadınlar diğerlerine göre biraz daha fazla kazanıyor. Yaşları daha küçük olanlar ise ortacı olarak çalıştırılıyor. Bu  çocuklar arasında kumaş taşıyanlar, depolarda çalıştırılanlar da bulunuyor. Erkekler ise genellikle inşaatlarda kullanılıyor. İnşaatlarda deneyimsiz bir Türk işçi günlük en az 50-60 liraya çalıştırılırken, Suriyelilere ödenen ücret ise 25 lira civarında. Ek olarak öğlen yemekleri inşaat sahipleri tarafından karşılanıyor.