İşçi temizler, taşeron pisler

İstanbul'da devlete bağlı 1206 ilköğretim okullunda temizlik işleri her yıl İl Özel İderesi tarafından başka bir firmaya veriliyor. Ancak taşeron firma ismi değişse de yaklaşık 2 bin kadın çalışan ve sömürü şartları neredeyse hiç değişmiyor.

Okullardaki az sayıda kadrolu çalışan 2 bin TL civarında ücret alırken, aynı okulda yıllardır kadrolu çalışanlarla aynı işe yapan taşeron firmaya bağlı kadın temizlik işçileri yarısı kadar bile ücret alamıyor. Üstelik taşerona bağlı kadın çalışanlar sigorta primlerinin de yıllardır eksik ödendiğini iddia ediyor. Her yıl yeniden yapılan taşeron ihalesi nedeniyle arada geçen zamanlarda işçiler çıkarıldığından okullar pislik içinde kalıyor.

AYNI OKULDA 15 YILDIR ÇALIŞIYOR
 
İstanbul'da bir okulda 15 yıldır çalıştığını söyleyen 43 yaşındaki kadın emekçi, isminin saklı tutulması şartıyla şunları söylüyor: “Ben 15 yıldır aynı okulda yemekten temizliğe her işi yapıyorum. Sürekli bizi çalıştıran firma da değişir, o kadar firma değişti ki kimin çalıştırdığını aklımda tutamıyorum. Zaten kimse bizim halimizi sormaya gelmedi. Bizi işe alan müdür, ona karşı sorumluyuz. Çoluk çocuğum var, ama sigortam ödenmiyor. Söylediğimde 'işine gelirse' deniyor. İşsiz kalmaktan korktuğumdan kimselere gidemiyorum. Ben de kadrolu çalışmak istiyorum. Devlet bunu yapmasın ”diyor.

İHALE SÜRESİ BİTTİ İŞTEN ATILDILAR
 
Başka bir okulda 5 senedir çalışan kadın emekçi ise, “Sabah 8'de iş başı yapar, akşam iş bitene kadar çalışırım. Bazen 6-7'yi bulur işin bitimi. Yıllardır çalışıyorum ama şu ana kadar ödenmiş sigorta primim bir seneyi bulmuyor. 31 Aralık 2012'de işten çıkarıldım. Yeni ihaleyle taşeron firma belli olunca çalışmaya başlayacağım. İsmimi vermeyin, beni bir daha, okula almazlar. Devlet bunu yaparsa biz ne yapalım. Tabii, kadrolu çalışanlar gibi biz de düzgün şartlarda çalışmak istiyoruz” şeklinde konuşuyor.

SADECE TUVALETLER TEMİZLENİYOR
 
Yaklaşık 2 yıldır bir ilkokulunda temizlik görevlisi olarak çalışan M. Y ise, “Maaşlarımızı okuldan almıyorduk. Bir firma ödüyordu. 31 Aralık günü anlaşmanın bittiğini söyleyerek işten çıkarmışlardı. Şimdi çalışmıyorum.Yeniden ihale yapılması gerekiyormuş. Okulun parası olmadığı için müdür bizi çalıştırmadı., Okul şimdi temizlenmiyor. Sadece bir kişi tuvaletleri temizliyor. Mart ayında yeniden çalışacağımızı söylediler. Çalışmaya başlayınca da sürekli olmuyor. Temmuz ve ağustos aylarında da maaş alamıyoruz” diye sorunlarını anlatıyor.

TAŞERONLAR BANKAMATİK GİBİ
 
İstanbul'daki ilköğretim okullarının temizlik işlerinin İl Özel İdaresi'nce taşeron firmalara verilmesinin bir diğer sıkıntısı da bu yıl yeni ihalenin halen yapılmamış olmasından kaynaklanıyor. Geçtiğimiz yıl ihaleyi alan firmanın sözleşmesi 31 Aralık 2012 tarihinde bitmiş ve taşerona bağlı çalışanların işçi istihdamı olanağı olan okulların dışında çoğunluğu işten çıkarılmış olmasına karşın İl Özel İdaresi tarafından yeni ihale yapılmış bulunmuyor. Bu yüzden 1206 okulun birçoğundan gazetemize temizlik konusunda sıkıntılar yaşandığı bilgisi geliyor. Oysaki okullar için İl Özel İdaresi tarafından çalışanların ücretlerinin ödenmesi yeterli, arada bir taşeron firmanın olmasına gerek bulunmuyor.

Çünkü aslında ihaleyi alan firmanın İl Özel İdaresi'nden kendisine ödediği paradan yüklü bir miktarını kendisine ayırıp, gerisini çalışanların banka hesaplarına yatırmak dışında bir işlevi olmuyor. Okullarda temizlik işlerini yapacak çalışanları bulmak, işe yerleştirmek, sigorta evraklarını düzenleyerek İl Özel İdaresi'ne veya firmaya iletmek ve kullanacakları temizlik malzemelerini almak okul müdürlerinin sorumluluğunda bulunuyor.

'TAŞERONA GEREK YOK'
 
Konuyla ilgili Eğitim-Sen 5 Nolu Şube Başkanı Mehmet Aydoğan da okulların temizlik işlerinin taşeron firmalara verilmesinden öğretmenler olarak sıkıntı duyduklarını söylüyor. Aydoğan,"Okullarda taşeron şirketler üzerinden temizlik işlerinin yaptırılması, eğitim sisteminin ticarileşmesini getiriyor. Eğitimin kamusal bir hizmet olduğu düşünülürse, bu kabul edilemez. Bu uygulamalar bir taraftan emek sömürüsünü artırırken, diğer yandan okullarda verilen hizmetin de aksamasına neden oluyor” diye görüş belirtiyor.

Okullarda taşeron uygulamalarının kabul edilemeyeceğini söyleyen Aydoğan şöyle bir çözüm öneresinde bulunuyor: “Bu çalışanların hepsinin kadrolu istihdam edilmeleri lazım. Geçici olarak İl Özel İdareleri'ne aktarılan bütçe, firmalara aktarılacağına doğrudan okullara aktarılsın, okullar temizlik ihtiyacını okul aile birlikleri imkânlarıyla istihdam ettikleri insanlarla sağlasınlar. Bütçe direkt okullara aktarılsın ki okullar da bu insanları insanca yaşayacakları bir ücretle istihdam etsin. Böylece bu insanlar, arada taşeron olmaksızın güvenceli ve kalıcı şekilde okullarda istihdam edilebilsinler."

İstanbul İl Özel İdaresi, İstanbul'un 39 ilçesinde 1206 ilköğretim okulunda 2 bin temizlik personeli hizmet alımı işini gerçekleştirdi.

İstanbul İl Özel İdaresi böylece okulların temizlik hizmetlerinin yanı sıra istihdama da katkı sağlamış oldu.

İstanbul'da mevcut tüm okulların bilgisayar, sıra, masa, öğretmen kürsüsü gibi donanımla ilgili tüm malzemelerini karşılayan ve okulların doğalgaz dönüşümlerine imza atan İl Özel İdaresi, 11 milyon 86 bin 380 TL hizmet bedeli karşılığında okullarımızın temizlik personeli ihtiyacını da karşılamış oldu.

İlk defa Ocak 2011'de başlatılan uygulamanın devamı olarak Milli Eğitim Bakanlığı bu amaçla 2012 yılı Merkezi Yönetim bütçesinden ödenek tahsisi yaptı. Tahsis edilen ödenek 81 ilin il özel idarelerine aktarıldı. Gönderilen ödeneklerle gerçekleştirilen ihale sonucu 2012 - 2013 öğretim döneminde İstanbul'un 39 ilçesinde 31 Aralık tarihine kadar ilköğretim okullarının ihale ile temizlik hizmetleri satın alındı.

Böylece ilköğretim okullarında okul aile birliklerinin ve okul yöneticilerinin öğrencilerden temizlik parası adı altında para toplamaları da sona erdi. Uygulama ile ilköğretim okullarında temizlik hizmetlerinin yapılmasına ilişkin sorunların kökten çözülerek, temizlik hizmetlerinin daha sağlıklı bir şekilde yapılması hedefleniyor.