Fransa'da İş Yasası + Ohal Uygulanıyor, Patronlar Gülüyor - Nilgün Güngör

Fransa'da sendikalar, senato ve parlamento tarafından onaylanan neoliberal İş Yasasına karşı 15 Eylül'e -tatil dönüşüne- genel grev randevusu verdi. Buna karşılık tekelci burjuvazi hem yasayı hem de “terörizme karşı OHAL” olanaklarını da cebine koymuş olarak, işçi sınıfının kazanımlarının zaten kemirildiği fabrikalarda adımlarını hızlandırıyor. 

Humanité Dimanche'da yer alan habere göre, PSA Citroen otomotiv fabrikalarında 8 Temmuz'da patronların “Büyüme için Yeni İtilim” adını verdiği bir sözleşme imzalandı. Sözleşme koşulları CGT dışındaki sendikalar (ki bunlar aynı zamanda İş Yasası'na karşı mücadeleye de imza koyan sendikalar) tarafından kabul edildi. Sözleşmede çalışma saatlerinde esnekliğe gidilmesi, işgününün uzatılması ve Cumartesi çalışmasının zorunlu olması gibi maddeler bulunuyor. 

PSA grubunda bir motor fabrikasında çalışan montaj işçisi Eric “Bu sözleşme neyi koruyor anlayabilmiş değilim...”  diyor. “Dün atölyede 35 derece sıcaklıkta 30 dakika da fazladan mesai yaptık. Günün sonunda canımız çıkmıştı.” Sabah vardiyasında çalıştığı için öğleden sonra vardiyasına tanınan 10 dakika “sıcak molası” hakkına da sahip değildi. “Pazartesi ve Salı yarım gün çalıştık. Bu durumda günde 15-20 euro kaybımız oluyor. Dün de 30 dakika ücretsiz çalışmaya mahkum edildik.” 

21 Temmuz günü yönetim Ağustos ayının çalışma planını dağıttı. Planda 15 Ağustos'tan 2 Eylül'e dek üç atölyenin yanına koyulan “H + “ işaretiyle işçilere fazladan yarım saat çalışacakları bildiriliyor. “Sabah geliyoruz, saat kaçta yemeğe çıkacağımızı bile bilmiyoruz,” diyor teknisyen Darras. “Yemekhane artık 13.45 yerine 13.30'da kapanıyor. Ama sabah vardiyası 13.30'a kadar çalışıyor.”

Darras, “İşçilerin zamanı kendilerine ait değil,” diyor. “Esneklik taşeronluk sistemine ait bir uygulama. Patron kar etmek için bize dayatmalarda bulunuyor. Mesela bakım işine çok az kişi veriliyor. Bu da arızalara sebep oluyor. O zaman da üretim azalıyor, çalışma saatleri uzuyor.”

İşçiler 2017'nin planlı yaşamın sonu olacağını düşünüyorlar. Patronlar ise gülüyor. PSA'da Şubat 2015'te açıklanan net kar 1,2 milyar euro'ydu. Buna karşılık işçiler yıllık ancak % 0,45 oranında zam alabildiler, yani aylık net 5 euro. Sendika temsilcisi “Unutmayalım ki son 3 yılda 17.000'den fazla işçi işinden oldu. Hem de 860.000 ila 1 milyon araç üretilirken,” diyor. 

***

Sosyalist Parti'nin elinde tuttuğu Paris büyükşehir belediyesinde 1936'daki Halk Cephesi dönemine ait bir fotoğraf sergisi yer alıyor. Neoliberal İş Yasası'nı parlamentoyu bile atlayarak çıkarıp işçi sınıfına en ağır darbeyi vuran Sosyalist Parti, sınıfın geçmiş kazanımlarını da tarih çarpıtıcılığına maruz bırakıyor. Ücretli iznin de içinde bulunduğu bu kazanımları “cumhuriyetin/ulusun” hanesine yazarak hem sınıfsal içeriğinden soyunduruyor, hem de tarihe beton atıyor. 

Bu yıl yapılan ankete göre, Yasal olarak işçiler yılda 5 hafta ücretli izin hakkına sahip. Bu yıl yapılan ankete göre Fransızların (Fransa'daki işçilerin) % 45'i tatile çıkamıyor. Tatile çıkamayanların % 28'i geçen yıl da tatil yapamadı. Bunun nedenini ise işçiler % 45 oranında “parasızlık”, % 40 oranında da “tasarruf etmek” diye açıklıyorlar. 
 
Nilgün Güngör