Genel-İş Kadın Emeği Raporu: Kadınlara cinsiyet eşitliği sağlanmalı

DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi 8 Mart Dünya Kadınlar Günü içi “Kadın emeği raporu” hazırladı. Rapor, 8 Mart nedeni ile Türkiye’de esnek, güvencesiz ve örgütsüz çalışmaya neden olacak özel istihdam büroları aracılığı ile çalışma veya uzaktan çalışma gibi çalışma biçimlerinin kadınlara dayatılmasına karşı, kadın emekçilerin sorunlarını görünür kılmak için hazırlandı.

Türkiye kadın istihdamı açısından OECD ülkeleri içerisinde son sıralarda

Raporda kadınların istihdama katılımının kısıtlandığı, OECD ülkelerinde kadınların istihdama katılım ortalaması 2015 yılının üçüncü çeyreğinde % 61,8 olduğu, Türkiye’de ise bu oranın kadınlarda % 30,5, erkeklerde ise % 69,9 olduğu belirtildi.

12 milyon kadın çalışmıyor

Raporda, TÜİK’in 2014 yılında yaptığı araştırmada kadınların çalışmamasının sebebinin “Ev işleriyle meşgul” olduğu vurgulandığı, 12 milyona yakın kadının ev işleriyle uğraştığı için işgücüne dahil olamadığı ifade edildi. Erkeklerin ise ev işleriyle meşgul olmalarından dolayı işgücüne dahil olamama kısmında bilgi bulunmadığı belirtilen raporda “Bu durum açıkça ev işlerinin kadın işi olarak görüldüğünü göstermektedir. Yine “ailevi ve kişisel nedenler” ile işgücüne katılmadığını söyleyen kadınların sayısı, erkeklerin sayısının altı katı katıdır” ifadeleri kullanıldı.

1,5 milyon kadın kayıtsız ve yarı zamanlı çalışıyor

Kadınların, istihdama katılma oranlarını olumsuz etkileyen en önemli faktörlerden birinin ise esnek ve kayıt dışı sektörlerde çalıştırılma olduğu belirtilen raporda şunlar söylendi:

"Ülkemizde 1980’li yıllardan itibaren uygulamaya konulan neo-liberal politikalar ve esnekleşen çalışma biçimleri en çok kadınları etkilemiştir. Hükümetler ve işveren çevreleri tarafından işsizliği azaltma, kayıt dışı çalışmayı önleme ve kadınları daha çok istihdama katma gerekçesiyle tam zamanlı ve güvenli çalışma koşulları yerine kısmi zamanlı esnek çalışma modelleri, 2003 yılında çıkarılan 4857 sayılı İş Kanunu ile yasalaşmıştır. Asıl amacı, işverenlerin işgücü maliyetlerini düşürmek olan bu düzenlemelere ek olarak da bugünlerde TBMM’de olan özel istihdam büroları ile geçici iş ilişkisi kurma ve uzaktan çalışma biçimine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerin hayata geçmesi durumunda daha fazla kadın, daha fazla kötüleşmiş çalışma koşullarına mahkum olacaktır. Tablo 4’te görüldüğü üzere, 2014 yılında kayıtlı ve tam zamanlı çalışan erkek sayısı, kayıtlı ve tam zamanlı çalışan kadın sayısının 4 katıdır. Bunun yanında kadınların geçici ve güvencesiz çalışma biçimlerinde istihdam edilmelerinin bir sonucu olarak 1,5 milyon kadın da kayıt dışı ve yarı zamanlı istihdam edilmektedir."

Kadınlar için evde, sokakta, okulda, işte ve hayatın her alanında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması gerektiği vurgulanan raporda, “Bunun için de öncelikli talebimiz, kadın-erkek ayrımı yapılmadan herkese güvenceli iş ve güvenceli istihdam koşullarının yaratılmasıdır” denildi.

Raporda ise talepler şu şekilde sıralandı:

1.Kadın istihdamını artırmak için önerilen esnek çalışma biçimlerine karşı tam zamanlı ve güvenceli istihdam olanakları yaratılmalıdır.

2.Kadınların işe alım ve yükselmelerinde cinsiyetçi politikalardan vazgeçilmelidir.

3.Kadın ve erkek arasında yaşanan ücret eşitsizliği giderilmelidir.

4.Ebeveyn izni ücretli bir hak olarak tanınmalıdır.

5.İşyerlerinde kadınlara yönelik şiddet ve taciz engellenmeli, bunları yapanlar cezalandırılmalıdır.

6.Sendikaların olduğu işyerlerinde toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı toplu sözleşmeler yapılmalıdır.

7.Kadınlara özgü görülen ev içi sorumlulukların çözümü için kamu politikaları hayata geçirilmelidir. Özellikle kamu kurumları ve yerel yönetimler tarafından kreş, gündüz bakım evi, hasta ve yaşlı bakım evleri gibi merkezler açılarak tüm kadın ve erkeklerin ücretsiz yararlanabileceği bir hak olarak tanımlanmalıdır.

8.Eğitim politikaları toplumsal yapının dayattığı ataerkilliğin ötesine geçerek eşitlik temelinde yeniden düzenlenmeli ve eğitimde fırsat eşitliği sağlanmalıdır.

9.8 Mart tüm kadınlara resmi ve ücretli tatil günü ilan edilmelidir.